Mái chợ truyền thống nóng, dột, rỉ: cải tạo bằng tôn nhựa

Mái chợ truyền thống: nóng, dột, rỉ ở khu bán cá – cải tạo bằng tôn nhựa thế nào
21/11/2026

Mái chợ truyền thống hỏng nhanh vì phải chịu cả nắng nóng, mưa lớn và nước muối, nước rửa ở khu bán cá thịt. Tôn thép rỉ từ chân vít và mép tấm rồi dột, mùa nắng thì hấp nhiệt làm chợ ngột ngạt. Khi cải tạo, nên lợp tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng dày 3 mm (không rỉ, giảm nóng 6 – 8°C, giảm tiếng mưa khoảng 80%), xen tấm lấy sáng cho lối đi, chừa khe thông gió ở nóc và dùng máng xối nhựa cỡ lớn. Thay mái theo từng dãy để chợ vẫn họp.

 

1. Chợ truyền thống đang ở đâu?

 

Theo Bộ Công Thương, cả nước có hơn 8.000 chợ, khoảng 76% là chợ nông thôn. Phần lớn là chợ hạng III (hơn 86%), loại chợ nhỏ mà hạ tầng thường yếu và xuống cấp. Nhiều nhà lồng chợ xây từ những năm 1990 – 2000, mái tôn thép đã qua hai, ba chục mùa mưa.

Cổng chợ Đông Ba Huế
Cổng chợ Đông Ba (Huế), một trong những chợ lâu đời ở miền Trung. Ảnh: Chainwit., CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Người bán ở chợ thường kể cùng mấy chuyện: trưa nắng thì nóng hầm, mưa to thì ồn không nghe khách nói, mưa dầm thì dột ngay chỗ bày hàng. Khu bán cá, bán thịt thì mái và xà gồ rỉ đỏ trước tiên.

Bên trong nhà lồng chợ truyền thống Việt Nam
Bên trong một nhà lồng chợ: mái cao, nhiều gian hàng bày sát nhau. Ảnh: Bahnfrend, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

 

2. Vì sao mái chợ hỏng nhanh hơn mái nhà?

 

  • Nước muối, nước đá, nước rửa ở khu bán cá, hải sản, thịt bốc hơi cả ngày. Hơi ẩm mặn đọng dưới mái làm tôn thép, vít và xà gồ rỉ.
  • Mái dài, độ dốc thấp: nhà lồng chợ rộng, nước mưa chảy xa, chỗ chồng tấm và máng xối hay ứ nước.
  • Ít người bảo trì: mái chợ thuộc ban quản lý, thường chỉ sửa khi đã dột nặng.
  • Nắng hấp từ mái tôn thép: nhà lồng ít vách, không trần, người bán ngồi ngay dưới mái suốt buổi.
Gian hàng khô trong chợ Đông Ba Huế dưới mái tôn
Gian hàng trong chợ Đông Ba (Huế): mái tôn thấp ngay trên quầy hàng. Ảnh: Chainwit., CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Chợ Hàn Đà Nẵng nhìn từ tầng trên
Chợ Hàn (Đà Nẵng) nhìn từ tầng trên: lối đi chính cần đủ sáng và thoáng. Ảnh: Daderot, CC0, Wikimedia Commons

 

3. Chọn vật liệu cho từng khu của chợ

 

KhuVấn đề chínhNên dùng
Khu cá, hải sản, thịtẨm mặn, rỉ nhanhTôn nhựa PVC/ASA 5 sóng 3 mm, vít có nắp chụp nhựa
Khu rau, trái cây, hàng khôNóng, dộtTôn nhựa 5 hoặc 6 sóng
Lối đi chínhTốiXen tấm lấy sáng giữa các tấm tôn nhựa
Cổng chợ, mái đình chợCần dáng mái truyền thốngNgói nhựa hoặc ngói âm dương, nhẹ, không vỡ
Ki-ốt quanh chợ, mái hiênNắng chiều, mưa tạtTôn nhựa, máng xối nhựa nhỏ

Tôn nhựa PVC/ASA Santiago có lớp ASA phủ mặt trên chịu nắng, mặt dưới là PVC nên không rỉ khi gặp hơi mặn. Thử nghiệm của Santiago đo được nhiệt độ dưới mái tôn nhựa thấp hơn tôn thép 6 – 8°C, tiếng mưa giảm khoảng 80%.

Mái che dài không vách lợp tôn nhựa Santiago
Mái che dài, không vách, lợp tôn nhựa Santiago: kiểu mái gần giống nhà lồng chợ

 

4. Ánh sáng và thông gió

 

  • Xen tấm lấy sáng theo dọc lối đi, khoảng 1 tấm lấy sáng cho 6 – 10 tấm tôn tùy độ sâu của nhà lồng. Không đặt tấm lấy sáng ngay trên quầy hàng tươi để tránh nắng chiếu thẳng.
  • Khe thông gió ở nóc hoặc mái hai tầng (mái chồng diêm): hơi nóng và hơi ẩm bốc lên thoát ra ngoài, không đọng dưới mái.
  • Đầu hồi nhà lồng nên để thoáng hoặc làm lam gió, không bít kín.
Mặt dưới mái tôn nhựa có xen tấm lấy sáng
Nhìn từ dưới lên: tấm lấy sáng xen giữa tôn nhựa, ánh sáng đều mà không chói

 

5. Máng xối và thoát nước

 

Nhà lồng chợ rộng nên lượng nước mưa đổ về máng rất lớn. Máng nhỏ sẽ tràn, nước đổ thẳng xuống lối đi.

  • Dùng máng xối nhựa PVC cỡ lớn (250.000 đ/m) cho mái dài trên 15 m, phễu thu Ø114 hoặc Ø140.
  • Máng nhựa không rỉ, hợp với khu cá thịt, nơi máng tôn thép hay mục đáy.
  • Ống thoát dẫn xuống rãnh, không xả ra lối đi hay khu bày hàng.
Máng xối nhựa PVC Santiago lắp dưới mép mái
Máng xối nhựa PVC Santiago

 

6. Ví dụ: tính vật tư cho nhà lồng chợ 24 × 48 m

 

Nhà lồng 2 mái, bề ngang 24 m, dài 48 m, độ dốc 15%:

  • Chiều dài theo dốc mỗi mái: 12 m × 1,011 ≈ 12,14 m. Tổng chiều dài tấm cho cả 2 mái tính theo bề ngang 24 m ≈ 24,3 m.
  • Diện tích mái ≈ 24,3 × 48 ≈ 1.165 m². Tôn nhựa 5 sóng khổ hữu dụng 1 m, nên 1 m dài phủ 1 m²: cần khoảng 1.165 m, cộng 3% hao hụt ≈ 1.200 m.
  • Vít có nắp chụp: 4 – 5 bộ/m², khoảng 4.700 – 5.800 bộ.
  • Tiền tôn (3 mm, 195.000 đ/m): khoảng 234 triệu đồng, chưa tính úp nóc, máng xối, tấm lấy sáng và công.

Đây là ước tính để lên dự toán. Gửi bản vẽ thật cho Santiago để chia tấm theo đúng chiều dài từng mái.

Vít tự khoan có nắp chụp nhựa trên tấm lợp
Vít có long đền cao su, đậy nắp chụp nhựa

 

7. Thay mái mà chợ vẫn họp

 

  1. Chia theo dãy: làm từng dãy 6 – 12 m, che bạt tạm dãy đang thi công, tiểu thương chuyển sang dãy bên cạnh vài ngày.
  2. Làm vào mùa khô và ngoài giờ họp chợ (chiều, tối) cho phần tháo mái cũ.
  3. Kiểm tra xà gồ trước: xà gồ thép đã rỉ mỏng thì thay; khoảng cách xà gồ cho tôn nhựa dưới 700 mm, đẹp nhất 660 mm.
  4. Cắt tấm sẵn theo chiều dài mái tại nhà máy, giao tới chợ, cẩu lên lợp ngay, không để tấm nằm lâu ở bãi.
Thợ lợp tôn nhựa trên mái nhà lớn
Thợ lợp tôn nhựa trên một mái rộng
Xe tải giao tôn nhựa cắt sẵn tới công trình
Tôn nhựa cắt sẵn theo chiều dài mái, giao tới công trình

 

8. Bảo trì mái chợ

 

  • Sau mỗi phiên chợ lớn, mùa mưa: dọn rác nhẹ, túi nilon trên mái và trong máng.
  • 6 tháng một lần kiểm tra vít, nắp chụp, mép chồng tấm khu cá thịt.
  • Xịt rửa mái khu hàng tươi bằng nước sạch khi bám bẩn.
Mái tôn nhựa xanh dương nhà dài trên đồi
Mái tôn nhựa xanh dương sau khi lợp xong

 

9. Hỏi giá, đặt hàng

 

Tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng: 175.000 đ/m loại 2,5 mm, 195.000 đ/m loại 3 mm (1 m dài phủ 1 m²). Máng xối nhựa cỡ lớn 250.000 đ/m. Đơn từ 40 m miễn phí vận chuyển, giao 1 – 3 ngày từ khi nhà máy nhận đơn, bảo hành 10 năm. Ban quản lý chợ, nhà thầu gửi bản vẽ mái qua Zalo để Santiago chia tấm và lập bảng vật tư.

 

10. Câu hỏi thường gặp

 

Mái chợ truyền thống nên lợp tôn gì?

Nên lợp tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng dày 3 mm: không rỉ ở khu cá thịt, giảm nóng 6 – 8°C, giảm tiếng mưa khoảng 80%. Cổng chợ, mái đình chợ có thể dùng ngói nhựa.

 

Vì sao mái chợ khu bán cá rỉ nhanh?

Nước muối, nước đá, nước rửa bốc hơi cả ngày, đọng dưới mái làm tôn thép, vít và xà gồ rỉ, bắt đầu từ chân vít và mép tấm.

 

Nhà lồng chợ 24 × 48 m cần bao nhiêu tôn?

Với độ dốc 15%, diện tích mái khoảng 1.165 m², cần khoảng 1.200 m tôn nhựa 5 sóng tính cả hao hụt và 4.700 – 5.800 bộ vít.

 

Làm sao cho chợ sáng mà không nóng?

Xen tấm lấy sáng dọc lối đi, không đặt trên quầy hàng tươi, và chừa khe thông gió ở nóc để hơi nóng thoát ra.

 

Thay mái chợ có phải đóng cửa chợ không?

Không cần. Chia theo từng dãy 6 – 12 m, làm phần tháo mái ngoài giờ họp chợ, tiểu thương chuyển sang dãy bên cạnh vài ngày.

Sản phẩm phù hợp

Xem thêm sản phẩmGọi 0935 391 495Nhắn Zalo

 

Có thể bạn quan tâm

 

Nguồn: Bộ Công Thương: cả nước hơn 8.000 chợ, khoảng 76% chợ nông thôn, chợ hạng III hơn 86% (Tuổi Trẻ, Tạp chí Công Thương, 2025); Ảnh tư liệu Wikimedia Commons: Bahnfrend (CC BY-SA 4.0), Chainwit. (CC BY 4.0), Daderot (CC0); Số liệu chống nóng, chống ồn, quy cách tôn nhựa: Tôn Ngói Nhựa Santiago.

Cập nhật 21/11/2026. Hỏi giá, đặt hàng: miền Bắc 0911 174 028, miền Trung 0988 578 188, miền Nam 0935 391 495.

Các bài viết khác
Mái nhà máy xay xát lúa gạo, kho lúa: bụi trấu, mưa dột, nắng nóng – lợp tôn nhựa ra sao 21/11/2026

Mái nhà máy xay xát lúa gạo, kho lúa: bụi trấu, mưa dột, nắng nóng – lợp tôn nhựa ra sao

Hướng dẫn làm mái cho nhà máy xay xát, lau bóng gạo và kho lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long: vì sao...
Mái kho cà phê, hồ tiêu, nông sản: giữ hạt khô, mát, không mốc – chọn tôn lợp thế nào 21/11/2026

Mái kho cà phê, hồ tiêu, nông sản: giữ hạt khô, mát, không mốc – chọn tôn lợp thế nào

Hướng dẫn làm mái kho chứa cà phê nhân, hồ tiêu và nông sản khô: vì sao mái nóng, dột và hơi ẩm...
Mái nhà máy mạ kẽm nhúng nóng: hơi axit tẩy gỉ ăn mái thế nào, lợp tôn nhựa ra sao 20/11/2026

Mái nhà máy mạ kẽm nhúng nóng: hơi axit tẩy gỉ ăn mái thế nào, lợp tôn nhựa ra sao

Xưởng mạ kẽm nhúng nóng dùng bể tẩy gỉ axit HCl, hơi axit bốc lên đọng dưới mái và ăn mòn tôn...
Mái nhà máy xử lý rác thải: vì sao tôn thép mau thủng, lợp tôn nhựa ở khu nào 20/11/2026

Mái nhà máy xử lý rác thải: vì sao tôn thép mau thủng, lợp tôn nhựa ở khu nào

Nhà máy xử lý rác thải có hơi ẩm, khí từ rác phân hủy và khí axit từ khu đốt, làm mái tôn thép...
Nhà 2 mái lệch lợp ngói nhựa: xử lý chỗ giao 2 mái, khe thông gió và phối màu 14/11/2026

Nhà 2 mái lệch lợp ngói nhựa: xử lý chỗ giao 2 mái, khe thông gió và phối màu

Hướng dẫn lợp ngói nhựa cho nhà 2 mái lệch: cấu tạo mái lệch, xử lý mép trên mái thấp giáp...
Phụ kiện tôn ngói nhựa được làm thế nào: diềm hiên, chấn vòm, úp nóc, chạc 14/11/2026

Phụ kiện tôn ngói nhựa được làm thế nào: diềm hiên, chấn vòm, úp nóc, chạc

Cách nhà máy Santiago làm phụ kiện tôn ngói nhựa: diềm hiên và chấn vòm gia nhiệt rồi uốn trên...
Đăng ký tư vấn

Quý khách hàng muốn đặt hàng nhanh hoặc cần hỗ trợ hãy điền thông tin vào form bên dưới, chúng tôi sẽ hỗ trợ quý khách hàng nhanh nhất !

Gọi cho chúng tôi
Chat qua facebook
Zalo
Chat qua zalo
Hotline tư vấn: 0935391495