Trả lời nhanh: Xưởng có hơi hóa chất nên lợp tôn nhựa Santiago trên xà gồ nhựa composite, liên kết bằng bu lông inox, thoát nước bằng máng xối nhựa PVC. Tôn nhựa không rỉ, nhưng nếu đặt trên xà gồ thép thì xà gồ rỉ trước và kéo hỏng cả mái. Ghép hai thứ lại, phần mái không còn chi tiết thép trần nào nằm trong hơi hóa chất.
Vì sao mái tôn nhựa ở xưởng hóa chất vẫn có thể hỏng sớm?
Mái tôn nhựa ở xưởng hóa chất hỏng sớm thường không phải do tấm tôn mà do phần kim loại bên dưới. Tôn nhựa Santiago có 4 lớp, lớp ASA trên cùng và các lớp PVC nguyên sinh bên dưới, không rỉ trước hơi axit, hơi kiềm hay hơi muối. Nhưng nhiều xưởng chỉ thay tấm lợp, còn giữ nguyên xà gồ thép, bu lông và máng xối tôn.
Hơi hóa chất bốc lên, gặp hơi ẩm rồi đọng lại ở mặt dưới mái. Xà gồ nằm sát mặt dưới tấm lợp nên chịu lớp ẩm đó lâu nhất. Khi xà gồ rỉ mỏng dần, vít tôn mất chỗ bám, mái võng xuống và hở ở lỗ vít, dù tấm tôn nhựa phía trên vẫn còn tốt.


Hệ mái không kim loại gồm những phần nào?
Hệ mái không kim loại là hệ mà mọi chi tiết lộ ra trong không khí xưởng đều là nhựa, composite hoặc inox, không còn thép trần hay thép mạ kẽm. So từng bộ phận:
| Bộ phận | Mái thường gặp | Tôn nhựa Santiago + xà gồ composite |
|---|---|---|
| Tấm lợp | Tôn kẽm, tôn lạnh | Tôn nhựa ASA/PVC 4 lớp, 5, 6 hoặc 11 sóng |
| Xà gồ | Thép chữ C, thép hộp mạ kẽm | Xà gồ nhựa composite (FRP) dòng SF, không có lõi thép |
| Liên kết xà gồ vào kèo | Hàn, bu lông thép mạ | Bát chữ L, bu lông inox 304, ống lót trong hộp |
| Vít bắt tôn | Vít thép không nắp chụp | Vít có long đen cao su và nắp chụp nhựa |
| Úp nóc | Úp nóc tôn | Úp nóc nhựa cùng loại sóng |
| Máng xối | Máng tôn | Máng xối nhựa PVC Santiago |
Vì kèo chính thường vẫn là thép, nên vẫn phải sơn chống rỉ loại dành cho môi trường hóa chất và kiểm tra định kỳ. Phần còn lại của mái thì không cần sơn.


Xưởng nào nên làm mái tôn nhựa trên xà gồ composite?
Hệ mái này hợp với những xưởng có hơi hóa chất dưới mái quanh năm:
- xưởng xi mạ, tẩy rỉ kim loại: hơi axit;
- nhà máy và kho phân bón: amoniac, bụi phân hút ẩm bám lên xà gồ;
- xưởng chế biến thủy sản, nước mắm, kho muối: hơi muối và nước tẩy rửa;
- trạm xử lý nước thải: khí H2S gặp ẩm thành axit;
- xưởng thuộc da, kho chứa hóa chất.
Theo cách phân cấp ăn mòn khí quyển của ISO 9223, không khí trong các xưởng này thường ở mức C4 trở lên, nặng hơn nhiều so với nhà ở trong phố. Với axit đậm đặc nhỏ trực tiếp lên mái, hơi clo hay axit flohydric, nên gửi tên và nồng độ hóa chất để kiểm tra trước. Xà gồ composite có loại nhựa polyester và loại vinyl ester cho hóa chất mạnh hơn; inox 304 cũng có thể bị rỗ trong hơi clo đậm.

Xưởng 20 × 40 m cần bao nhiêu xà gồ composite và tôn nhựa?
Ví dụ tính cho xưởng rộng 20 m, dài 40 m, mái hai mặt dốc 20%, vùng gió II. Mỗi mặt mái dài khoảng 10,2 m theo chiều dốc. Xà gồ đặt cách nhau 66 cm, đúng khoảng cách mà bảng tra xà gồ composite tính cho mái tôn nhựa, nên mỗi mặt có 17 hàng và cả mái có 1.360 m xà gồ.
| Phương án | Bước kèo | Số vì kèo | Cỡ xà gồ (vùng gió II) | Khối lượng xà gồ |
|---|---|---|---|---|
| A. Giữ bước kèo 5 m | 5 m | 9 | SF-220, hộp 2 ngăn 55 × 220 mm, bắc tối đa 6,1 m | khoảng 6,2 tấn |
| B. Thêm kèo phụ | 2,5 m | 17 | SF-100, hộp 50 × 100 mm, bắc tối đa 2,9 m | khoảng 2,7 tấn |
Phương án B dùng xà gồ nhẹ hơn một nửa, đổi lại phải làm thêm 8 vì kèo phụ. Kèo phụ bằng thép thì phải chống rỉ như kèo chính. Nên chọn phương án theo giá kèo và giá xà gồ lúc đặt hàng.
Tôn nhựa 11 sóng phủ 1,00 m mỗi tấm, nên mỗi mặt mái cần 40 tấm dài 10,2 m, cả mái 80 tấm, khoảng 816 m tôn. Với giá tôn nhựa 120.000 – 195.000 đ/mét, tiền tôn vào khoảng 98 – 159 triệu đồng, chưa gồm úp nóc, máng xối và vít. Bảng bước kèo tối đa của cả 6 cỡ SF theo 5 vùng gió có ở bài kích thước xà gồ composite trên santiagofrp.vn.
Lắp tôn nhựa lên xà gồ composite khác xà gồ thép ở đâu?
- Xà gồ composite luôn đặt đứng, cạnh cao theo phương thẳng đứng. Đặt nằm dẹt thì cây võng nhiều hơn mấy lần.
- Composite không hàn được. Xà gồ bắt vào kèo bằng bát chữ L và bu lông inox, lỗ khoan sẵn ở vị trí kèo.
- Chỗ bu lông xuyên qua hộp phải có ống lót và siết vừa tay, vì composite chịu ép ngang kém; siết quá tay hộp có thể bẹp, nứt.
- Tôn nhựa bắt vào xà gồ bằng vít có long đen cao su và nắp chụp nhựa, không để đầu vít thép trần dưới hơi hóa chất.
- Úp nóc dùng loại nhựa cùng sóng, thoát nước bằng máng xối nhựa PVC, chỗ giáp tường có nắp chụp và keo kín.


Mái tôn nhựa trên xà gồ composite có nhược điểm gì?
- Giá mỗi mét xà gồ composite cao hơn xà gồ thép mạ kẽm. Ở xưởng hóa chất, tính thêm tiền sơn lại và thay xà gồ thép thì trên cả đời mái composite thường có lợi hơn. Xưởng khô ráo thì thép mạ kẽm vẫn rẻ và đủ dùng.
- Composite là nhựa nên cháy được. Xưởng phải thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy cần hỏi đơn vị tư vấn phòng cháy và dùng loại có phụ gia chống cháy.
- Composite mềm hơn thép (mô đun đàn hồi khoảng 20 – 25 GPa, thép khoảng 200 GPa), nên phải chọn cỡ theo bảng bước kèo, không đổi một – một theo kích thước xà gồ thép cũ.
Xà gồ composite dòng SF do Santiago FRP cung cấp (santiagofrp.vn): miền Nam 0932 411 006, miền Trung 0931 128 428, miền Bắc 0901 128 278. Tôn nhựa và máng xối nhựa đặt qua hotline Santiago ở cuối bài, giao trong 1 – 3 ngày kể từ khi nhà máy nhận đơn.
Nguồn tham khảo
- Kích thước, trọng lượng và bước kèo tối đa xà gồ SF: santiagofrp.vn/kich-thuoc-xa-go-composite
- Chọn nhựa polyester hay vinyl ester theo hóa chất: santiagofrp.vn/mai-nha-xuong-hoa-chat
- ISO 9223:2012, Corrosion of metals and alloys – Corrosivity of atmospheres – Classification, determination and estimation.
Câu hỏi thường gặp
Tôn nhựa lợp trên xà gồ thép ở xưởng hóa chất có được không?
Được, nhưng không bền bằng. Tôn nhựa không rỉ, còn xà gồ thép bên dưới vẫn rỉ trong hơi hóa chất, làm vít mất chỗ bám và mái võng. Ở xưởng hóa chất nên dùng xà gồ nhựa composite cùng tôn nhựa.
Xưởng bước kèo 5 m dùng xà gồ composite cỡ nào?
Với xà gồ cách nhau 66 cm, vùng gió I dùng SF-160 (bắc tối đa 5,2 m), vùng II đến IV dùng SF-220. Thêm kèo phụ để bước kèo còn 2,5 m thì vùng gió II dùng được SF-100.
Xà gồ composite có chịu được mọi loại hóa chất không?
Không. Axit flohydric ăn mòn cả sợi thủy tinh; kiềm đặc nóng và dung môi mạnh cũng cần hỏi riêng. Hóa chất mạnh thường dùng xà gồ nhựa vinyl ester thay cho polyester.
Mua tôn nhựa và xà gồ composite ở đâu?
Tôn nhựa, ngói nhựa đặt qua hotline Santiago trên santiago.net.vn. Xà gồ composite dòng SF đặt qua Santiago FRP (santiagofrp.vn). Bảng tra xà gồ tính với khoảng cách 66 cm cho mái tôn nhựa, ngói nhựa nên hai sản phẩm ghép thành một hệ mái.
Đọc thêm
- Tôn kháng hóa chất, hơi nước biển cho nhà máy
- Tấm lợp nhựa PVC/ASA chống ăn mòn hóa chất
- Nhà ven biển lợp tôn, ngói nhựa trên xà gồ nhựa composite
Sản phẩm liên quan: Tôn nhựa PVC/ASA 6 sóng vuông Santiago
Cập nhật 14/10/2026. Hỏi giá, đặt hàng: miền Bắc 0911 174 028, miền Trung 0988 578 188, miền Nam 0935 391 495.
