Trong nhà máy mạ kẽm nhúng nóng, thép được ngâm trong bể axit HCl loãng (khoảng 12 – 15%) để tẩy gỉ. Bể bốc hơi axit, gặp hơi ẩm thành lớp sương axit bám dưới mái. Kẽm tan rất nhanh trong axit HCl nên tôn mạ kẽm và tôn mạ màu ở đây hỏng sớm, nhất là chân vít và mép tấm. Tôn nhựa PVC/ASA không bị hơi axit loãng làm rỉ, nên hợp để lợp mái và vách xưởng mạ. Giới hạn: axit đặc đọng lâu trên mặt tấm vẫn làm hỏng mặt tôn nhựa, vì vậy cần hút khí ở bể, thông gió mái và rửa mái định kỳ.
Xem nhanh
1. Trong xưởng mạ kẽm, hơi axit từ đâu ra?
Quy trình mạ kẽm nhúng nóng có các bước chính: tẩy dầu, rửa, tẩy gỉ bằng axit, rửa, nhúng trợ dung, sấy rồi nhúng vào bể kẽm nóng chảy khoảng 450°C. Bước tẩy gỉ thường dùng dung dịch axit clohydric (HCl) loãng, nồng độ khoảng 12 – 15% theo khối lượng. Axit HCl dễ bay hơi, nên các bể tẩy gỉ để hở liên tục tỏa hơi axit lên trên.
Hơi axit nặng hơn không khí ở gần bể nhưng bị hơi nóng từ bể kẽm và dòng khí trong xưởng cuốn lên cao. Người làm nghề mô tả nó như một đám mây ăn mòn tụ dưới mái: gặp mặt tôn mát hơn và hơi ẩm, axit đọng lại thành màng mỏng và ăn dần vật liệu mái.


2. Vì sao tôn mạ kẽm lại hỏng nhanh nhất?
Nghe thì lạ: nhà máy mạ kẽm lại không hợp lợp tôn mạ kẽm. Lý do là kẽm tan rất nhanh trong môi trường axit HCl. Lớp kẽm bảo vệ thép rất tốt ngoài trời bình thường, nhưng dưới mái xưởng mạ nó bị axit ăn trước, rồi tới thép nền.
- Chỗ hỏng đầu tiên: lỗ vít, mép chồng tấm, mép cắt, nơi lớp mạ bị hở.
- Tôn mạ màu có lớp sơn che kẽm nên trụ lâu hơn, nhưng vết xước, lỗ vít vẫn là cửa cho axit vào.
- Khung xà gồ thép cũng bị ăn mòn, cần sơn phủ chống axit hoặc dùng xà gồ không rỉ.


3. Santiago thử nhỏ axit HCl: kết quả thật, kể cả phần không đẹp
Santiago đã quay video nhỏ axit HCl lên bốn mẫu: tôn mạ kẽm, tôn mạ màu, tôn nhựa và ngói nhựa Santiago.
| Mẫu | Sau 3 phút | Sau 3 ngày |
|---|---|---|
| Tôn mạ kẽm | Bị ăn mòn | Bị ăn mòn |
| Tôn mạ màu | Không bị ăn mòn | Không bị ăn mòn |
| Tôn nhựa Santiago | Không bị ăn mòn | Bị ăn mòn mặt |
| Ngói nhựa Santiago | Không bị ăn mòn | Không bị ăn mòn |
Đọc kết quả cho đúng:
- Tôn mạ kẽm hỏng ngay trong 3 phút, khớp với chuyện mái xưởng mạ kẽm thủng sớm.
- Tôn nhựa chịu được axit tiếp xúc ngắn, nhưng axit đặc nằm yên 3 ngày trên mặt tấm thì làm hỏng mặt tôn nhựa. Vì vậy tôn nhựa hợp với hơi axit trong xưởng, không hợp chỗ axit đặc bắn trực tiếp hay đọng thành vũng lâu ngày. Hóa chất nồng độ cao tiếp xúc liên tục không nằm trong bảo hành 10 năm.
- Tôn mạ màu trong thử nghiệm ngắn không hỏng, nhưng ngoài thực tế lỗ vít và vết xước mới là chỗ hỏng; thử nghiệm nhỏ giọt không phản ánh được điều đó.
Santiago nhỏ axit HCl lên tôn mạ kẽm, tôn mạ màu, tôn nhựa và ngói nhựa, xem lại sau 3 phút và sau 3 ngày. Tôn mạ kẽm bị ăn mòn ngay; tôn nhựa chịu được tiếp xúc ngắn nhưng bị hỏng mặt khi axit đặc nằm 3 ngày.
So Sánh Tôn Ngói Nhựa PVC ASA Vs Tôn Mạ Màu - Mạ Kẽm Về Chống Ăn Mòn - Gặp Hóa Chất Là Axit HCL (video Tôn Ngói Nhựa Santiago trên YouTube).
4. Bố trí mái xưởng mạ cho bền
- Hút khí tại bể: chụp hút, quạt hút đặt sát bể tẩy gỉ là cách giảm hơi axit hiệu quả nhất, bảo vệ cả mái lẫn người làm.
- Thông gió mái: cửa mái hoặc khe thoát dọc nóc để hơi axit và hơi nóng thoát ra ngoài, không tụ dưới mái.
- Mái cao phía trên bể kẽm nóng chảy: khu bể kẽm khoảng 450°C cần khoảng cách đủ xa, có thông gió; không để tấm nhựa sát nguồn nhiệt.
- Vách che khu tẩy gỉ: vách cũng chịu hơi axit như mái, có thể dùng cùng loại tôn nhựa.




5. Chọn tôn nhựa, vít, phụ kiện
- Tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng vuông dày 3 mm: sóng cao 32 mm, khổ hữu dụng 1.000 mm; lớp ASA mặt trên chịu nắng, mặt dưới PVC chịu hơi axit trong xưởng.
- Cắt tấm theo chiều dài mái, hạn chế nối dọc.
- Vít tự khoan có long đền cao su, đậy nắp chụp nhựa, 4 – 5 bộ/m². Đầu vít thép để trần là điểm rỉ đầu tiên.
- Úp nóc, diềm, máng xối bằng nhựa cùng hệ.
- Xà gồ cách dưới 700 mm, đẹp nhất 660 mm.


6. Bảo trì
- Xịt rửa mặt dưới và mặt trên mái bằng nước sạch định kỳ để cuốn đi lớp axit, muối kẽm đọng lại. Khu gần bể nên rửa dày hơn.
- Kiểm tra chân vít, nắp chụp, mép chồng tấm 3 – 6 tháng một lần.
- Không để axit đặc, dung dịch tẩy gỉ bắn hay đổ lên mái, vách khi vận hành, sửa chữa.

7. Hỏi giá, đặt hàng
Tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng: 175.000 đ/m loại 2,5 mm, 195.000 đ/m loại 3 mm (1 m dài phủ 1 m²). Đơn từ 40 m miễn phí vận chuyển, giao 1 – 3 ngày từ khi nhà máy nhận đơn, bảo hành 10 năm. Gửi bản vẽ mặt bằng xưởng, vị trí bể tẩy gỉ và bể kẽm qua Zalo để Santiago tư vấn chia tấm, phụ kiện.
8. Câu hỏi thường gặp
Nhà máy mạ kẽm nhúng nóng nên lợp mái gì?
Nên lợp tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng dày 3 mm cho mái và vách xưởng, kèm hút khí tại bể tẩy gỉ và thông gió mái. Tôn nhựa không bị hơi axit loãng làm rỉ.
Vì sao mái tôn mạ kẽm ở xưởng mạ bị thủng nhanh?
Bể tẩy gỉ dùng axit HCl bay hơi; kẽm tan nhanh trong HCl nên lớp mạ bị ăn trước, rồi tới thép, bắt đầu từ lỗ vít và mép tấm.
Tôn nhựa có chịu được axit HCl không?
Chịu được hơi axit và tiếp xúc ngắn. Trong thử nghiệm của Santiago, axit HCl đặc nằm trên mặt tấm 3 ngày làm hỏng mặt tôn nhựa, nên tránh để axit đặc đọng lâu trên mái.
Mái phía trên bể kẽm nóng chảy có lợp tôn nhựa được không?
Cần mái đủ cao và thông gió tốt; không để tấm nhựa sát nguồn nhiệt của bể kẽm khoảng 450°C.
Mái xưởng mạ cần bảo trì thế nào?
Rửa mái bằng nước sạch định kỳ, kiểm tra chân vít, nắp chụp 3 – 6 tháng một lần, không để dung dịch tẩy gỉ bắn lên mái.
Sản phẩm phù hợp
- Tôn nhựa PVC/ASA 5 sóng: 175.000 đ/m (2,5 mm), 195.000 đ/m (3 mm). Sóng cao 32 mm, khổ hữu dụng 1.000 mm
- Bảng giá tôn nhựa PVC/ASA: 120.000 – 195.000 đ/m. 5, 6, 11 sóng
Có thể bạn quan tâm
- Tấm lợp nhựa chống ăn mòn hóa chất
- Mái nhà máy hóa chất, xưởng ven biển
- Tôn nhựa PVC/ASA và tôn thép: so sánh 15 tiêu chí
Nguồn: Ảnh tư liệu Wikimedia Commons: Babalon246 (CC BY-SA 4.0), W.carter (CC0); Hot-dip galvanization: các bước tẩy dầu, tẩy gỉ axit, trợ dung, nhúng kẽm (Wikipedia); Dung dịch tẩy gỉ HCl khoảng 12 – 15% theo khối lượng (Steel Tube Institute, A Deep Dive Into the Corrosion Prevention Capabilities of Hot-Dip Galvanizing); Video so sánh tôn ngói nhựa PVC/ASA với tôn mạ màu, mạ kẽm khi gặp axit HCl, kênh YouTube Tôn Ngói Nhựa Santiago (01/10/2021).
Cập nhật 20/11/2026. Hỏi giá, đặt hàng: miền Bắc 0911 174 028, miền Trung 0988 578 188, miền Nam 0935 391 495.
